Site Announcements

Καλέ, Μαρία, κάνε μπλουμ,
τα φλογισμένα νιάτα να δροσιστούν.
:mrgreen:



NEWS:

Αζωτο και Αζωτουχα Λιπασματα

Συντονιστής: Tsouknidas

Αζωτο και Αζωτουχα Λιπασματα

Δημοσίευσηαπό asparagus » Πέμ Φεβ 17, 2011 1:06 am

Η Γεωπονια οπως και καθε επιστημη καλειται να απαντησει σε ερωτηματα οπως "Πού,ποτε,πώς,τι και Γιατι;". Στις τεσσερα πρωτα ερωτηματα οποιοσδηποτε μπορει να απαντησει αρκει να εχει σχετικο μερακι και ενδιαφερον. Ομως στο ερωτημα ΓΙΑΤΙ ειναι πιο δυσκολο να δοθει απαντηση,γιατι πρεπει να γνωριζουμε τους διαφορους μηχανισμους δρασης. Πιστευω οτι η γνωση δεν ειναι για λιγους "εκλεκτους" αλλα πρεπει να μοιραζεται με εναν τροπο απλο και κατανοητο αλλα οχι απλοϊκο. Με το παρον κειμενο σχετικο με το "Αζωτο και τα αζωτουχα Λιπασματα" εγκαινιαζω μια σειρα απο αρθρα σχετικα με βασικες εννοιες της Γεωπονιας ,ωστε να μπουμε ολοι λιγο πιο βαθια στο μαγικο της κοσμο. Το κειμενο μου δε διεκδικει δαφνες ποιοτητας και πρωτοτυπιας και προσβλεπω στην κατανοηση και στην επιεικια σας.
ΚΩΣΤΗΣ



AZΩΤΟ ΚΑΙ ΑΖΩΤΟΥΧΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ

Το άζωτο (Ν) ειναι το στοιχειο κλειδι στη λιπανση ,για τον ελεγχο της βλαστησης και της καρποφοριας των δενδρων. Πραγματι απο ολα τα θρεπτικα στοιχεια , τα οποια εφαρμοζονται στο εδαφος , το αζωτο ειναι αυτο που επιφερει την πλεον σημαντικη επιδραση στην αυξηση και αναπτυξη των φυτων στις καλλιεργειες και αυτο το οποιο αποτελει τον πιο σπουδαιο περιοριστικο παραγοντα αναπτυξης και αποδοσης των καλλιεργειων.

Ρολος του Αζωτου στα φυτα

Ο ζωτικοτατος ρολος του Αζωτου σε ο,τι αφορα τα φυτα οφειλεται στο οτι:

* Αποτελει δομικο συστατικο του μοριου της χλωροφυλλης
* Ειναι απαραιτητος παραγοντας για την αξιοποιηση των υδατανθρακων
* Ειναι συστατικο των ενζυμων
* Ειναι διεγερτικος παραγοντας της αναπτυξης και λειτουργιας των φυτων
* Ειναι συστατικο των αμινοξενων, τα οποια αποτελουν τις δομικες μοναδες των πρωτεϊνων
* Τελος το Ν ευνοει την προσληψη και αξιοποιηση αλλων θρεπτικων στοιχειων

Η χλωροφυλλη ,η οποια περιλαμβανει 4 ατομα Ν στο μοριο της και η οποια προσδιδει στα φυτα το πρασινο χρωμα τους, αποτελει το φορεα της Φωτοσυνθεσης οπου βασιζεται η ολη παραγωγη φυτικης βιομαζας. Ειναι υπεθυνη για τη δεσμευση ενεργειας απο την ηλιακη ακτινοβολια και χωρις αυτη οι βασικες πρωτες υλες , οπως νερο, CO2 και ηλιακη ενεργεια δε θα μπορουσαν να χρησιμοποιηθουν για την παραγωγη υδατανθρακων.

Προελευση και μορφες του Αζωτου στο εδαφος

Το αζωτο ειναι ενα απο τα πιο διαδεδομενα στοιχεια στη φυση. Αντιθετα με με την επικρατουσα αποψη οτι η ατμοσφαιρα ειναι η μεγαλυτερη αποθηκη αζωτου,τα μεγαλυτερα ποσα αυτου βρισκονται στο φλοιο της γης. Το εδαφικο αζωτο ειναι ενα ελαχιστο κλασμα του αζωτου της λιθοσφαιρας και απο αυτο το κλασμα και παλι μονο ενα πολυ μικρο μερος ειναι αμεσα διαθεσιμο στα φυτα. Ειναι το ποσο που βρισκεται υπο τη μορφη νιτρικων,νιτρωδων και αμμωνιακων ιοντων στα εδαφη (NO3-, ΝΟ2 - , NH4+)

Ανοργανες μορφες αζωτου:
ΑΕΡΙΑ: μοριακο αζωτο (Ν2), υπεροξειδιο αζωτου,μονοξειδιο αζωτου,διοξειδιο αζωτου, αμμωνια (ΝΗ3)
ΙΟΝΤΑ: νιτρικα (NO3-) , νιτρωδη(ΝΟ2-), αμμωνιακα (NH4+)

Οργανικες μορφες αζωτου: το οργανικο αζωτο του εδαφους υπαρχει με τη μορφη πρωτεϊνων, αμινοξεων και αλλων πολυπλοκων αζωτουχων ενωσεων.

Συμπερασματικά, το Ν στα μη οργανικα (ορυκτα) εδαφη μπορει να διακριθει σε 3 κυριες μορφες:

* Οργανικο Ν που εδραζεται στο χουμο και στα υπολειμματα οργανικης προελευσης
* Αμμωνιακο Ν δεσμευμενο σε κρυσταλλικα ορυκτα της αργιλου
* Διαλυτες ανοργανες μορφες αμμωνιακων και νιτρικου Ν , που ειναι και οι μονες διαθεσιμες στα φυτα.


Κυκλος του Αζωτου στο εδαφος

Η αεναη μετατροπη του αζωτου μεταξυ των διαφορων μορφων του αποτελει ενα πολυπλοκο δικτυο : τον κυκλο του αζωτου.
Ο κυκλος του αζωτου συνοπτικα δινεται στις παρακατω εικονες

Εικόνα

Εικόνα

Οπως βλεπουμε εισροες (κερδη) αζωτου λαμβανουν χωρα με δεσμευση (βιολογικη,ηλεκτρικη,βιομηχανικη) του μοριακου αζωτου καθως και με την προσθηκη οργανικων λιπασματων και φυτικων υπολειμματων.
Εκροες (απωλειες) αζωτου συμβαινουν με την αποκομιδη των καλλιεργειων,την απονιτροποιηση, την εξαερωση και την εκπλυση.

Ας δουμε ,συνοπτικα, ενα-ενα τα σταδια του κυκλου του αζωτου

* Δεσμευση Αζωτου: η σημαντικοτερη διεργασια με την οποια το «αχρηστο» για τα φυτα ανοργανο αζωτο της ατμοσφαιρας δεσμευεται και μετατρεπεται σε οργανικο χαρακτηριζεται ως δεσμευση του αζωτου.
Η δεσμευση γινεται κυριως απο βακτηρια του ειδους Rhizobium τα οποια ζουν συμβιωτικα με τα ψυχανθη σχηματιζοντας φυματια στις ριζες των ψυχανθων. Υπαρχουν και μη συμβιωτικοι οργανισμοι που δεσμευουν Ν( κυανοπρασινα φυκη , φωτοσυνθετικα βακτηρια κλπ)

Εικόνα

Εκτος απο τη βιολογικη δεσμευση ενα μερος του ατμοσφαιρικου αζωτου δεσμευεται απο τις ηλεκτρικες εκκενωσεις.

Η δεσμευση του ατμοσφαιρικου αζωτου απο διαφορους μικροοργανισμους ειναι ενα πρωτο βιολογικο σταδιο της ανακυκλωσης του αζωτου στη φυση. Δεσμευεται υπο διαφορες οργανικες μορφες και για να γινει διαθεσιμο στα φυτα υποκειται σε μια σειρα διεργασιων και μετασχηματισμων μεσα στο εδαφος. Στην ακολουθια αυτη περιλαμβανονται η πρωτεολυση-αμμωνιοποιηση, η νιτροποιηση και η απονιτρωση

2)Πρωτεολυση-Αμμωνιοποιηση
Το αζωτο στην οργανικη ουσια του εδαφους περιεχεται κυριως υπο αμινικη μορφη (πρωτεϊνες). Η απελευθερωση του αμινικου Ν απο την οργανικη ουσια ονομαζεται πρωτεολυση και η εν συνεχεια αναγωγη προς αμμωνια ονομαζεται αμμωνιοποιηση.
Το αμμωνιακο κατιον το οποιο παραγεται μπορει στη συνεχεια να μετατραπει σε νιτρικα ιοντα,να απορροφηθει απο τα φυτα απευθειας,
να δεσμευτει στα αργιλικα ορυκτα και να καταστει μη διαθεσιμο ή να ακινητοποιηθει απο ετεροτροφους μικροοργανισμους.

3)Νιτροποιηση
Η βιολογικη οξειδωση του αμμωνιακου Ν προς νιτρικα ιοντα ειναι γνωστη ως νιτροποιηση. Η αμμωνια οξειδωνεται αρχικα προς νιτρωδη ιοντα και στη συνεχεια προς νιτρικα. Οι διεργασιες αυτες επιτελουνται απο αυτοροφα βακτηρια και πιο συγκεκριμενα απο δυο εξειδικευμενες ομαδες βακτηριων. Στην πρωτη ομαδα ανηκουν τα γενη Nitrosomonas, Nitrospira, Nitrosolobus τα οποια οξειδωνουν τα αμμωνιακα προς νιτρωδη. Στη δευτερη ομαδα ανηκει το γενος Νitrobacter που οξειδωνει τα νιτρωδη προς νιτρικα.
Η γενικη αντιδραση που περιγραφει το φαινομενο ειναι

2NH4+ + 3O2 ----- 2HNO2- + 2H+ + 2H2O
2HNO2- + O2 ------> 2NO3- + 2H+

2NH4++ 4O2 ------ 2N03- +4H+ + 2H2O

Η γενικη αντιδραση δειχνει οτι η νιτροποιηση συνοδευεται απο τη αποβολη 4 κατιοντων υδρογονου στο εδαφος γεγονος που σημαινει οξυνιση του εδαφους και αρα μειωση του εδαφικου pH (αυτο ειναι σημαντικος παραγοντας κατα την προσθηκη αμμωνιακων λιπασματων στο εδαφος).

4) Απονιτρωση
Πολλα ειδη βακτηριων στο εδαφος ειναι σε θεση να αναγουν τα νιτρικα και τα νιτρωδη ιοντα σε αεριες μορφες αζωτου( ΝΟ, ΝΟ2, Ν2) οι οποιες στη συνεχεια αποβαλλονται στην ατμοσφαιρα. Η διαδοχικη αυτη αναγωγη ειναι γνωστη σαν απονιτρωση και μπορει να εκφρασθει με την ακολουθια των αντιδρασεων

ΝΟ3-------- ΝΟ2________> ΝΟ________> Ν2Ο______> Ν2

Με τη διαδικασια της απονιτρωσης εχουμε απωλειες στην ατμοσφαιρα αεριου αζωτου. Αυτο απο τη μια ειναι αρνητικο και απο την αλλη θετικο μια και μειωνονται τα νιτρικα τα οποια ειναι ευδιαλυτα και ευκινητα και μολυνουν τα υπογεια υδατα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Συνοψιζοντας μπορουμε να πουμε οτι οι οι διεργασιες του κυκλου του Αζωτου στο εδαφος ειναι η εξης δυο: η ανοργανοποιηση (ή ορυκτοποιηση) και η ακινητοποιηση των ανοργανων μορφων Ν σε οργανικα συστατικα του εδαφους.

Οργανικη ουσια__ανοργανοποιηση__________> ΝΗ4+ , ΝΟ3_
___ακινητοποιηση___________>

Το αζωτο βρισκεται σε οργανικη μορφη και σε ανοργανη. Οι κυριοτερες ανοργανες ειναι η νιτρικη και η αμμωνιακη,Το αμμωνιακο αζωτο προσροφαται απο τα σωματιδια του εδαφους.Στη συνεχεια οι ριζες τω φυτων μπορουν να το παρουν απο τα σωματιδια ή απο το εδαφικο διαλυμα. Η ιδιοτητα του αμμωνιακου αζωτου να συγκρατειται στα εδαφικα κολλοειδη εξηγει και γιατι αυτη η μορφη αζωτου δεν εκπλενεται ευκολα με τη βροχη ή με την αρδευση. Αντιθετα το νιτρικο αζωτο δε συγκρατειται και εκπλενεται ευκολα στα κατωτερα στρωματα. Το νιτρικο αζωτο δεν παραμενει για μεγαλο χρονικο διαστημα στο εδαφος και για αυτο απαιτουνται τακτικοτερες λιπανσεις σε μικρες δοσεις κατα τη διαρκεια της καλλιεργητικης περιοδου.

Απωλειες Ν
Απο τις ποσοτητες αζωτουχων λιπασματων που προσθετουμε στο εδαφος , το ποσοστο το οποιο εκμεταλλευονται τα φυτα ειναι γυρω στο 50%. Ουσιαστικα η μιση ποσοτητα αζωτου χανεται και ως εκ τουτου το αζωτο εχει μικρη αποτελεσματικοτητα στις καλλιεργειες. Πιο συγκεκριμενα στα οπορωφορα οι απωλειες φτανουν το 80% , στα αμπελια το 63% στα λαχανικα το 45% και το χορτο το 30%. Οι απωλειες αυτες οφειλονται σε

α) Εκπλυση των νιτρικων στα υπογεια υδατα. Η συγκεκριμενη αρνητικα φορτισμενη μορφη του αζωτου ειναι ιδιαιτερα ευκινητη στο εδαφος και εκπλυνεται ευκολα συντελοντας παραλληλα και στη ρυπανση του υπογειου υδροφορου οριζοντα.

β) Απονιτροποιηση : απωλειες σε αεριες μορφες (αναλυθηκε ηδη)

γ) Εξαερωση αμμωνιας στη ατμοσφαιρας: η απωλεια αζωτου απο το εδαφος υπο μορφη αεριας ΝΗ3 αποτελει μια απο τις κυριοτερες μορφες διαφυγης του Ν προς την ατμοσφαιρα και μια απο τις πιο σημαντικες αιτιες για το χαμηλο βαθμο αξιοποιησης του Ν απο τις καλλιεργειες. Η συκεντρωση της αμμωνιας στο εδαφικο διαλυμα αυξανει σημαντικα κατα την προσθηκη αμμωνιακων λιπασματων και νωπης κοπριας σε αλκαλικα και ουδετερα εδαφη. Ετσι οταν τα λιπασματα αυτα εφαρμοσθουν επιφανειακα ή σε μικρο βαθος ,τοτε εχουμε μεγαλες απωλειες σε αερια αμμωνια.


Τροφοπενια Αζωτου και αλληλεπιδραση με αλλα στοιχεια

Ο σημαντικοτερος παραγοντας που συντελει στην ελλειψη αζωτου ειναι η κατασταση υγρασιας του εδαφους και το βαθος του εδαφους. Το αζωτο μετακινειται γρηγορα μεσα στα φυλλα και ως εκ τουτου τα συμπτωματα τροφοπενιας εκδηλωνονται πρωτα στα κατωτερα φυλλα. Τα συμπτωματα ειναι φύλλωμα με ανοικτό πράσινο χρώμα αρχικά και αργότερα κιτρινοπράσινο ή κίτρινο με παρουσία νεκρώσεων στα κατώτερα φύλλα.
Οι βλαστοί έχουν μικρή ανάπτυξη, είναι λεπτοί, ξυλώδεις ανορθωμένοι με μικρά φύλλα σε οξείες γωνίες. Μικρού μεγέθους καρποί.

Εικόνα

Οσο οι χρησιμοποιουμενες ποσοτητες αζωτου αυξανονται τοσο η βλαστηση των φυτων εντεινεται και το υπεργειο τμημα αυξανεται, Η αυξημενη αυτη βλαστηση πολλες φορες να συνοδευεται απο μειωμενη περιεκτικοτητα σε αλλα θρεπτικα στοιχεια. Πιο συγκεκριμενα απο τα εννεα συνηθως θρεπτικα στοιχεια ητοι P, K, Ca, Mg, Mn, Fe, Cu, Zn, B μονο το Μn και το Mg επηρεαζονται θετικα απο την αυξημενη αζωτουχο λιπανση ενω τα υπολοιπα επηρεαζονται αρνητικα.

AΖΩΤΟΥΧΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ

Τα κυριοτερα αμιγως αζωτουχα λιπασματα ειναι τα εξης:

Θειϊκη Αμμωνια (ΝΗ4)2SO4 : Περιεχει Ν σε ποσοστο 21% και η προσθηκη της στο εδαφος συνεπαγεται οξινιση, δηλαδη μειωση του pH λογω των κατιοντων ΝΗ4+. Συνισταται σε ασβεστουχα εδαφη και δεον να αποφευγεται σε οξινα.Τυπος 21-0-0-24 S

Νιτρικη Αμμωνια ΝΗ4ΝΟ3: Περιεχει 35% Ν και προκαλει ομοιως οξινιση. Καθαρη νιτρικη αμμωνια δεν προσφερεται στο εμποριο για τι ειναι υγροσκοπικη και συσσωματωνεται. Ειναι επισης εκρηκτικη και αρα επικινδυνη. Χρησιμοποιειται για την παρασκευη υγρων λιπασματων και για τον εμπλουτισμο σε Ν των συνθετων λιπασματων. Τυπος 33-0-0

Ασβεστουχος Νιτρικη Αμμωνια: προκυπτει απο τη νιτρικη αμμωνια με την προσθηκη ανθρακικου ασβεστιου και λογω του ασβεστολιθου που περιεχει δεν επηρεαζει την οξυτητα του εδαφους. Περιεχει 21% Ν.

Νιτρικο Νατριο ΝaNO3 ή Νατριο της Χιλης: Περιεχει 16% αζωτο και στο εδαφος εξουδετερωνει οξυτητα. Θα πρεπει η χρηση του να γινεται με μεγαλη προσοχη καθως το νατριο που περιεχει καταστρεφει τη δομη του εδαφους λογω διασπορας των κολλοειδων, δημιουργει κρουστα στην επιφανεια του εδαφους κ.α. Τυπος 16-0-0

Νιτρικο Ασβεστιο Ca(NO3)2: περιεχει 15% αζωτο. Ειναι πολυ υγροσκοπικο λιπασμα με αλκαλικη επιδραση στο εδαφος. Ειναι το λιπασμα το οποιο προσλαμβανεται περισσοτερο απο τα φυτα σε περιοδους ξηρασιας και το πιο σύνηθες λιπασμα στις μη ασβεστουχες περιοχες.

Ουρια CO(NH2)2: περιεχει 46% αζωτο. Ειναι πολυ ευδιαλυτο οργανικο λιπασμα. Στο εδαφος διασπαται υπο την επιδραση της ουρεασης σε CO2 και σε NH3. .Τυπος 45-0-0

Ανυδρος αμμωνια: ειναι η πλουσιοτερη σε αζωτο πηγη καθως και η φτηνοτερη. Ειναι αεριο που υγροποιειται ευκολα και περιεχει 82% Ν. Ως λιπασμα χρησιμοποιειται αυτουσια υγροποιημενη ή για την παρασκευη μεικτων λιπασματων.Τυπος 82-0-0

Κυαναμιδη του ασβεστιου

Αζωτουχα λιπασματα βραδειας αποδεσμευσης: στα περισσοτερα αζωτουχα λιπασματατο αζωτο βρισκεται υπο νικτρικη και αμμωνιακη μορφη. Και οι δυο μορφες υποκεινται σε μεγαλες απωλειες λογω εκπλυσης και ιδιαιτερα η νιτρικη.Για τη μειωση των απωλειων αυτων και γιατη δημιουργια μιας διαρκεστερης πηγης παροχης διαθεσιμου αζωτου εχουν παρασκευασθει τα λιπασματα βραδειας παροχης. Αυτα συνηθως ειναι πολυμερη ουριας-φορμαλδεϋδης καθως και ουρια καλυμμενη με θειο.


Πρακτικες λιπανσης με αζωτουχα λιπασματα
Οπως προειπαμε το αζωτο αποτελει το στοιχειο κλειδι για τον ελεγχο της βλαστησης και της καρποφοριας.Ωστοσο το στοιχειο αυτο πρεπει να τυχει της μεγαλυτερης δυνατης προσοχης και λογω των πολλων του αρνητικων επιπτωσεων αλλα και των περιβαλλοντικων προβληματων τα οποια προκαλει.
Κατα τη χρηση αζωτουχων λιπασματων , η ποσοτητα,η εποχη, ο τροπος χορηγησης και ο τυπος του λιπασματος πρεπει να τυχουν ιδιαιτερης προσοχης.
Ποσοτητα: οι χρησιμοποιουμενες ποσοτητες αζωτου στη χωρα μας ειναι υπερβολικες αν και παρατηρειται μια μειωση. Η ποσοτητα του αζωτου δεν προκαθοριζεται αλλα πρεπει να καθοριζεται ξεωριστα για καθε περιπτωση.Το ποσο του αζωτου καθοριζεται απο το ειδος της καλλιεργειας και απο το επιπεδο γονιμοτητας του εδαφους.Ενδεικτικα αναφερουμε οτι τα εσπεριδοειδη χρειαζονται 0,4-1 κιλα/δεντρο ενω η πιπερια 20-30 κιλα/στρεμμα.

Εποχη χορηγησης: γενικα δεν ενδεικνυται η προσθηκη αζωτουχων λιπασματων πολυ πριν τη βλαστικη αναπτυξη των φυτων,αλλα αντιθετα θα πρεπει να εφαρμοζονται την πλεον κρισιμη περιοδο που ειναι αυτη της εντονης βλαστησης,ετσι ωστε το αζωτο (νιτρικης και αμμωνιακης) μορφης να διαλυθει και να φτασει γρηγορα στο ενεργο μερος του ριζικου συστηματος. Η εφαρμογη της λιπανσης πρεπει να γινεται με γνωμονα οτι το αζωτο οφειλει να βρισκεται στα διαφορα οργανα του φυτου την εποχη που αυτο ειναι απαραιτητο. Για παραδειγμα στα δεντρα οι μεγαλυτερες αναγκες ειναι κατα την επριοδο της ανθησης και στην αρχη της βλαστησης. Ομως στην περιοδο συγκομιδης των καρπων δεν πρεπει να υπαρχει αυξημενη συγκεντρωση αζωτου γιατι υποβαθμιζεται η ποιοτητα των καρπων και δυσκολευει η συντήρησή τους.

Τροπος εφαρμογης: το αζωτο χορηγειται κυριως απο εδαφους εκτος απο τους διαφυλλικους ψεκασμους του φθινοπωρου.Στο εδαφος το Ν δινεται ειτε υπο στερεα μορφη ειτε με υδρολιπανση. Με την υδρολιπανση εχουμε καλλιτερα αποτελεσματα και οικονομια 50 σε λιπασμα. Στα δεντρα καλο θα ειναι το λιπασμα να εφαρμοζεται στη ζωνη των ριζων και οχι κοντα στον κορμο. Σε γραμμικες φυτευσεις η προθηκη να γινεται επι των γραμμων.

Τυποι αζωτουχων λιπασματων: το ph του εδαφους καθοριζει τη χρηση οξινων ή αλκαλικων λιασματων, Το κατ’εξοχην οξινο λιπασμα ειναι η θειϊκη αμμωνια και το πιο αλκαλικο η κυαναμιδη του ασβεστιου. Ο τυπος του εδαφους και κυριως η μηχανικη του συσταση καθοριζουν σε καποιο βαθμο επισης τον τυπο του αζωτουχου λιπασματος. Ετσι σε βαρεια υγρα εδαφη η χρηση αμμωνιακου αζωτου δεν ειναι ενδεδειγμενη. Η ηλικια του δεντρου και η κατασταση βλαστησης καθοριζουν τον τυπο του λιπασματος, δεδομενου οτι η αμμωνιακη μορφη ευνοει την καρποφορια και η νιτρικη τη βλαστηση. Δενδρα νεαρης ηλικιας με μικρη βλαστηση ή δενδρα γερασμενα χρειαζονται περισσοτερο τη νιτρικη μορφη του αζωτου.
Soldats ! Faites votre devoir ! Droit au cœur mais épargnez le visage. Feu !

For this message the author asparagus has received thanks: 12
Antonis_Rho(Πέμ Φεβ 17, 2011 12:25 pm), ayami(Κυρ Φεβ 20, 2011 2:36 am), harryharry(Πέμ Φεβ 17, 2011 10:36 pm), natmanou(Πέμ Φεβ 17, 2011 9:46 am), NikosR(Πέμ Ιουν 30, 2011 1:17 pm), polychromo(Παρ Φεβ 25, 2011 9:20 am), Thodoris84(Τετ Μαρ 02, 2011 7:06 pm), Tsouknidas(Πέμ Φεβ 17, 2011 6:40 pm), ven(Πέμ Φεβ 17, 2011 11:02 pm), Κικη(Πέμ Φεβ 17, 2011 11:08 am), Στέλιος Μ.(Τρί Ιουν 14, 2011 11:09 am), Στέλλα(Παρ Φεβ 18, 2011 7:21 pm)
Rating:66.67%
 
Άβαταρ μέλους
asparagus
 
Δημοσιεύσεις: 1093
Mood: Cool
Εγγραφή: Παρ Σεπ 10, 2010 9:52 pm
Cash on hand: 5,187.05
Τοποθεσία: Larissa City
Has thanked: 81 times
Have thanks: 200 times

Επιστροφή στο Υποστρώματα - Εργαλεία - Αυτόματο Πότισμα - Προστασία: Βιβλιοθήκη

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτή την Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 0 επισκέπτες



Ads Free Forum Hosting | APAC Free Forum Listing | EUROPE Free Forum Listing | USA Free Forum Listing | Terms of Service | Privacy